Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp là sự kiện chính trị quan trọng, là dịp để cử tri trực tiếp thực hiện quyền làm chủ, lựa chọn những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền lợi chính đáng của Nhân dân. Việc tìm hiểu các quy định về bầu cử góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, phát huy trách nhiệm công dân và xây dựng nền dân chủ theo quy định của pháp luật.

Theo Nghị quyết số 199/2025/QH15 của Quốc hội, ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 được ấn định là Chủ nhật, ngày 15/3/2026.

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND là gì?

Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân tại địa phương.

Thông qua bầu cử, cử tri lựa chọn những người đại diện tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương; thực hiện chức năng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Ai có quyền bầu cử và ứng cử?

Theo quy định của pháp luật về bầu cử:

  Công dân Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên tính đến ngày bầu cử, đáp ứng các điều kiện theo quy định, có quyền bầu cử.

  Công dân Việt Nam đủ 21 tuổi trở lên tính đến ngày bầu cử, đáp ứng các điều kiện theo quy định, có quyền ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND.

Quyền bầu cử, ứng cử được thực hiện theo quy định của Hiến pháp và pháp luật. Cử tri cần kiểm tra thông tin trong danh sách cử tri, kịp thời phản ánh với cơ quan có thẩm quyền nếu phát hiện sai sót để được xem xét, giải quyết.

Những nguyên tắc cơ bản của bầu cử

Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND được thực hiện theo các nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.

  Phổ thông: Bảo đảm quyền bầu cử của công dân theo quy định pháp luật.

  Bình đẳng: Mỗi cử tri có quyền bỏ phiếu với giá trị ngang nhau.

  Trực tiếp: Cử tri trực tiếp thực hiện việc bỏ phiếu, không nhờ người khác bầu thay.

  Bỏ phiếu kín: Bảo đảm cử tri tự do lựa chọn người ứng cử, không bị tác động hoặc ép buộc.

Các nguyên tắc này nhằm bảo đảm việc bầu cử được tiến hành dân chủ, khách quan, đúng pháp luật.

Cử tri cần thực hiện những gì khi tham gia bầu cử?

Để thực hiện quyền bầu cử đúng quy định, cử tri cần lưu ý các nội dung sau:

  Kiểm tra thông tin cá nhân trong danh sách cử tri và thẻ cử tri theo hướng dẫn của cơ quan phụ trách bầu cử.

  Tìm hiểu tiểu sử, quá trình công tác, chương trình hành động của những người ứng cử từ các nguồn thông tin chính thức.

  Đến đúng khu vực bỏ phiếu được thông báo và thực hiện theo hướng dẫn của Tổ bầu cử.

  Tự mình lựa chọn người ứng cử, ghi phiếu đúng hướng dẫn, bảo đảm không bầu vượt quá số lượng đại biểu được bầu tại đơn vị bầu cử.

  Bỏ phiếu vào hòm phiếu theo hướng dẫn, bảo đảm thực hiện đúng quy trình và giữ bí mật lựa chọn của mình.

Trường hợp không thể tự viết phiếu bầu, cử tri được hỗ trợ theo trình tự, điều kiện quy định của pháp luật. Việc hỗ trợ phải bảo đảm quyền tự quyết và bí mật lá phiếu của cử tri.

Cử tri cần lưu ý những gì để bảo đảm quyền bầu cử?

Cử tri cần chủ động tìm hiểu thông tin chính thống về bầu cử; không chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, không phát tán nội dung sai sự thật gây ảnh hưởng đến công tác bầu cử. Đồng thời, mỗi người cần tôn trọng quyền tự do lựa chọn của người khác, không thực hiện hành vi mua chuộc, đe dọa, ép buộc hoặc cản trở công dân thực hiện quyền bầu cử.

Các thông tin về danh sách người ứng cử, khu vực bỏ phiếu, quy trình bầu cử và kết quả bầu cử cần được theo dõi từ cơ quan có thẩm quyền, Hội đồng Bầu cử quốc gia và các cơ quan thông tin chính thức.

Trách nhiệm của mỗi công dân

Tham gia bầu cử không chỉ là quyền mà còn thể hiện trách nhiệm của công dân đối với đất nước và địa phương. Mỗi cử tri cần nâng cao ý thức tìm hiểu pháp luật, thực hiện quyền bầu cử đúng quy định, tôn trọng quyền của người khác và góp phần xây dựng môi trường bầu cử dân chủ, bình đẳng, an toàn, đúng pháp luật.

UBND phường Cam Linh khuyến khích cán bộ, công chức, người lao động và toàn thể Nhân dân chủ động tìm hiểu các quy định pháp luật về bầu cử, tích cực tiếp cận thông tin chính thống, nâng cao nhận thức và trách nhiệm công dân, góp phần phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong đời sống chính trị - xã hội./.

HD